Về tung đồng xu
Tung đồng xu công bằng là sự kiện ngẫu nhiên đơn giản nhất, mỗi lần có 50% xác suất ngửa và 50% sấp. Qua nhiều lần tung, tổng kết sẽ xấp xỉ phân chia đều, nhưng các chuỗi cá nhân có thể lệch đáng kể khỏi 50/50.
Công cụ này sử dụng bộ tạo số ngẫu nhiên an toàn mật mã của trình duyệt, do đó mỗi lần tung là thực sự độc lập và không thể đoán trước. Tổng kết hữu ích cho trò chơi, quyết định và giảng dạy về luật số lớn.
Cách tính xác suất tung đồng xu?
Xác suất một lần tung đồng xu công bằng ra mặt ngửa hay mặt sấp đều đúng bằng 50% (1/2) mỗi bên, vì có hai kết quả khả năng như nhau. Ví dụ: xác suất ra mặt ngửa hai lần liên tiếp là 0,5 x 0,5 = 0,25, tức 25%.
Các bước tính xác suất tung đồng xu
- Xác định có bao nhiêu lần tung trong chuỗi bạn muốn tính.
- Với một lần tung, xác suất ra mặt ngửa (hoặc sấp) luôn là 1/2.
- Với các lần tung độc lập liên tiếp, nhân xác suất của từng kết quả riêng lẻ với nhau.
- Với câu hỏi "ít nhất một lần ngửa trong n lần tung", tính 1 trừ đi xác suất toàn bộ đều ra sấp.
- So sánh xác suất lý thuyết với số liệu thực tế của bạn sau khi tung nhiều lần.
Công thức xác suất tung đồng xu
P(ngửa) = P(sấp) = 0,5 · P(một chuỗi đúng n lần tung) = 0,5^n · P(ít nhất một lần ngửa trong n lần) = 1 - 0,5^n
- n = số lần tung đồng xu trong chuỗi
- 0,5^n = xác suất của một chuỗi kết quả cụ thể chính xác, ví dụ toàn bộ đều ra sấp
Ví dụ xác suất tung đồng xu
| Số lần tung | Ít nhất một lần ngửa |
|---|
| 1 | 50% |
| 2 | 75% |
| 3 | 87,5% |
| 5 | 96,9% |
| 10 | 99,9% |
Câu hỏi thường gặp
Nếu tôi ra 5 lần sấp liên tiếp, lần tung tiếp theo có "đến lượt" ra ngửa không?
Không — đây là ngụy biện con bạc (gambler's fallacy). Mỗi lần tung độc lập, nên xác suất ra ngửa ở lần tung tiếp theo vẫn đúng 50%, bất kể trước đó đã ra sấp bao nhiêu lần. Các lần tung trước không có "trí nhớ" hay ảnh hưởng gì đến lần tung sau.
Vì sao số liệu của tôi không đúng chính xác 50/50 sau nhiều lần tung?
Với số lần tung ít, biến động ngẫu nhiên có thể khiến số liệu lệch rõ khỏi 50/50. Khi số lần tung tăng lên rất lớn, tỉ lệ mặt ngửa thường hội tụ dần về 50%, hiệu ứng gọi là luật số lớn, dù chênh lệch số lượng tuyệt đối vẫn có thể tăng.
Đồng xu ảo của công cụ này có thực sự công bằng không?
Có. Nó dùng bộ sinh số ngẫu nhiên bảo mật của trình duyệt thay vì một hàm giả ngẫu nhiên đơn giản, nên mỗi lần tung có xác suất 50/50 không thiên vị và không thể đoán trước hay can thiệp.
Xác suất ra đúng cùng một kết quả 3 lần liên tiếp là bao nhiêu?
Xác suất của một chuỗi cụ thể gồm 3 lần tung, như ngửa-ngửa-ngửa, là 0,5 x 0,5 x 0,5 = 0,125, tức 12,5%. Điều này khác với câu hỏi "ít nhất một lần ngửa", vốn có xác suất cao hơn nhiều.
Tung đồng xu ảo có công bằng như đồng xu thật không?
Có, xét về mặt thống kê: nó dùng bộ sinh số ngẫu nhiên bảo mật cho mặt ngửa và mặt sấp xác suất hoàn toàn bằng nhau, không có sai lệch trọng lượng nhỏ mà một đồng xu vật lý thật có thể mắc phải. Đây là giải pháp tiện lợi khi không có đồng xu trong tay, để đưa ra quyết định hay chọn ai đi trước trong một trò chơi.
Các xác suất này mô tả một đồng xu công bằng lý tưởng và các lần tung độc lập; kết quả hiển thị chỉ nhằm minh họa và mục đích giáo dục, không dùng để cá cược tiền thật hay các quyết định có mức độ rủi ro cao.
Sources: MDN — Crypto.getRandomValues()