Cách tính tần số một nốt nhạc?
Để tìm tần số của một nốt theo hệ bình quân luật (equal temperament), dùng công thức f = 440 x 2^((n - 69) / 12), trong đó n là số MIDI của nốt và 69 là số MIDI của A4 được chỉnh ở 440 Hz. Ví dụ: A5 (MIDI 81) = 440 x 2^((81-69)/12) = 880 Hz, đúng một quãng tám cao hơn A4.
Các bước tính tần số nốt nhạc
- Xác định tên nốt (C đến B, kể cả thăng/giáng) và số quãng tám (octave) của nó.
- Đổi nốt và quãng tám thành số MIDI, trong đó C4 là 60 và A4 là 69.
- Trừ 69 khỏi số MIDI để tìm khoảng cách nửa cung tính từ A4.
- Chia khoảng cách đó cho 12 rồi lấy 2 mũ giá trị đó.
- Nhân kết quả với 440 Hz để có tần số của nốt.
Công thức tần số theo bình quân luật
f = 440 x 2^((n - 69) / 12)
- f = tần số tính bằng Hz
- n = số MIDI của nốt (A4 = 69, C4 = 60)
- 440 Hz = cao độ chuẩn tham chiếu quốc tế cho A4
Đáp án nhanh về tần số
Tần số của A4 là bao nhiêu?
440 Hz -- nốt MIDI số 69, chuẩn lên dây mà máy tính này dùng (f = 440 × 2^((69-69)/12) = 440).
Tần số của Đô trung (C4) là bao nhiêu?
261,63 Hz -- nốt MIDI số 60, tính bằng f = 440 × 2^((60-69)/12).
Tần số của A5, cao hơn A4 một quãng tám, là bao nhiêu?
880 Hz -- đúng gấp đôi 440 Hz, vì mỗi quãng tám làm tần số của một nốt tăng gấp đôi.
Tần số của A3, thấp hơn A4 một quãng tám, là bao nhiêu?
220 Hz -- đúng bằng một nửa 440 Hz, cùng quy tắc gấp đôi áp dụng theo chiều xuống.
Mỗi nửa cung thì tần số thay đổi bao nhiêu?
Nhân với 2^(1/12), khoảng 1,0595. Nốt cao hơn A4 nửa cung (A#4/Bb4) là 440 × 1,0595 = 466,16 Hz.
Tần số của E4 là bao nhiêu?
329,63 Hz -- nốt MIDI số 64, tính bằng f = 440 × 2^((64-69)/12).
Tần số của C5, cao hơn Đô trung một quãng tám, là bao nhiêu?
523,25 Hz -- nốt MIDI số 72, đúng gấp đôi 261,63 Hz của C4.
Vì sao số MIDI của A4 là 69?
Đánh số MIDI bắt đầu từ C-1 = 0 và tăng dần theo nửa cung; A cao hơn C 9 nửa cung, nên A4 (trong quãng tám bắt đầu từ C4 = 60) rơi vào 60 + 9 = 69. Đây không phải giá trị chọn riêng mà tự nhiên có từ thang MIDI chuẩn 128 nốt.
Ví dụ tần số theo từng nốt
| Nốt | Số MIDI | Tần số (Hz) |
|---|
| A3 | 57 | 220.00 |
| C4 (Đô giữa) | 60 | 261.63 |
| E4 | 64 | 329.63 |
| G4 | 67 | 392.00 |
| A4 | 69 | 440.00 |
| C5 | 72 | 523.25 |
| A5 | 81 | 880.00 |
Câu hỏi thường gặp
Vì sao A4 được đặt đúng bằng 440 Hz?
440 Hz cho A4 là cao độ chuẩn quốc tế được định nghĩa bởi ISO 16, được chấp nhận để các dàn nhạc, nhà sản xuất nhạc cụ và người lên dây đàn trên toàn thế giới thống nhất cùng một chuẩn. Một số dàn nhạc dùng cao độ chuẩn hơi khác (như 442 Hz) vì lý do phong cách, nhưng 440 Hz là mặc định mà hầu hết công cụ giả định.
Mỗi quãng tám nhân đôi tần số nghĩa là gì?
Nhân đôi tần số chính là định nghĩa vật lý của một quãng tám — A5 ở 880 Hz nghe như "cùng" nốt với A4 ở 440 Hz, chỉ cao hơn một quãng tám, và A3 ở 220 Hz thấp hơn một quãng tám. Quan hệ nhân đôi này đúng với mọi nốt, không chỉ riêng nốt A.
Số MIDI của một nốt là gì?
Số MIDI là cách chuẩn để nhạc cụ điện tử và phần mềm xác định cao độ, chạy từ 0 (một nốt Đô rất trầm) đến 127 (một nốt Sol rất cao). Đô giữa (middle C) là số MIDI 60, mỗi số tăng hoặc giảm dịch cao độ đi một nửa cung.
Vì sao dấu thăng và dấu giáng cho cùng một tần số?
Trong hệ bình quân luật, C# và Db (hay bất kỳ cặp đồng âm nào) có cùng số MIDI nên có cùng tần số, vì hệ 12 âm coi chúng là cùng một cao độ dù được viết khác nhau trên bản nhạc tùy ngữ cảnh.
440 Hz có phải chuẩn lên dây đàn phổ biến nhất ở Việt Nam không?
Có, 440 Hz vẫn là chuẩn quốc tế phổ biến nhất, được hầu hết dàn nhạc, nhạc viện và trung tâm dạy nhạc ở Việt Nam sử dụng khi lên dây đàn piano, guitar hay violin. Một số dàn nhạc chuyên nhạc cổ điển baroque đôi khi lên dây cao hơn một chút (ví dụ 442 hoặc 443 Hz), nhưng công cụ này luôn dùng cao độ chuẩn 440 Hz.
Công cụ này dùng hệ bình quân luật 12 âm với A4 = 440 Hz, chuẩn lên dây của hầu hết nhạc cụ hiện đại; các hệ lên dây khác (just intonation, các hệ lịch sử, hay cao độ chuẩn khác) sẽ cho tần số hơi khác với cùng tên nốt.
Sources: ISO 16 (cao độ chuẩn tham chiếu A440)